sobota, 29 listopada 2014

#7 Popołudnia z klasyką - "Poganka" Narcyza Żmichowska


Poganka to opowieść o losach Beniamina – jego dzieciństwie, rodzinie, a przede wszystkim wielkiej miłości. Dla ukochanej Aspazji zamyka się w zamku, zapominając o bliskich. Przede wszystkim jest to wspomnienie dobrych czasów, które już nie wrócą i obraz tego, jak cienka może być granica pomiędzy dobrem a złem. Poganka pokazuje też, że ścieżki, którymi wędruje człowiek potrafią być bardzo kręte i często prowadzą na manowce.

Narcyza Żmichowska (1819–1876), powieściopisarka i poetka, uważana za jedną z prekursorek feminizmu w Polsce. Była osobą bardzo uczuciową, Borkowska nazywa to „głodem uczuć”. Największą wartość stanowiło dla Żmichowskiej nawiązywanie bliskich relacji i przyjaźni. Także miłość była czymś niezwykle istotnym w życiu pisarki. Cechowała ją intensywność uczuć, ekstrawersja i prowokowanie „sytuacji granicznych”. Jej listy do koleżanek balansują wręcz na granicy przyjaźni i wyznań miłosnych. Według badaczy opisana w Pogance miłość Beniamina i Aspazji ma swoje źródło w burzliwym romansie Żmichowskiej z Pauliną Zbyszewską.

Poganka nie jest lekturą łatwą do przyswojenia. Nie da się jej czytać w pociągu „na kolanie”, albo na chwilę przed zaśnięciem. Wymaga skupienia, inaczej staje się niezrozumiała. A to wszystko przez przepiękną polszczyznę, książka bowiem jest swoistą perełką polskiej literatury pod względem językowym. Czytając ją, cierpliwy odbiorca czerpie przyjemność z samego obcowania z tekstem, którego autorka tak mistrzowsko posługiwała się piórem. Dla niektórych jest to wada, bo długie opisy, tekst naszpikowany przymiotnikami, porównaniami i metaforami tekst to nie do końca to, do czego przywykł współczesny czytelnik.

Sama historia jest… do bólu romantyczna. Dlatego jestem pewna, że wielu osobom kompletnie się nie spodoba. Najpierw szczęśliwe dzieciństwo Beniaminka (któremu imię wybiera siostra, nieświadoma, że oznacza ono także „syn żałoby” – który z pisarzy romantycznych mógłby sobie darować taki zabieg?), następnie powrót do rodzinnego domu ciężko chorego Cypriana, który pokazuje bratu obraz – jest na nim Beniamin z przepiękną kobietą, Aspazją. Główny bohater odnajduje ją, jednak ich miłość jest trudna i nieszczęśliwa.

„Ludzie mówią teraz, że ja żyję - prawda, organizm zachował się w zadziwiająco pożądanym stanie.”

Czytałam tę książkę bardzo długo, ale jestem niezwykle zadowolona, że ją poznałam. Jest to mniej znana klasyka i dlatego szczególnie zależało mi, by o niej napisać. Jestem pewna, że każdy, kto podejmie trud poznania Poganki będzie zadowolony. Nie mówię, że historia powala na kolana – jest raczej przewidywalna, ale język, którym jest napisana, wręcz prosi się, by miłośnicy literatury ją poznali.


Źródła:
- N. Żmichowska , Biblioteka Narodowa. Poganka, oprac. G. Borkowska, Wrocław 2013.

3 komentarze:

  1. Ciężko mi się zazwyczaj skupić, ale chciałabym bardzo poznać tę książkę,w końcu klasyk, więc jak będę mieć kiedyś spokojniejsze dni to zapoznam się z ,,Poganką".

    OdpowiedzUsuń
  2. Czytałam "Pogankę" już jakiś czas temu. W pamięci najbardziej utkwiła mi postać Aspazji i cóż jej wampiryczna natura, że tak się wyrażę.

    OdpowiedzUsuń
  3. Nie czytałam, ale sama lubię sięgnąć po klasykę. Niestety romanse tego typu nie są w moim guście.
    Pozdrawiam :)

    OdpowiedzUsuń

Każdy Wasz komentarz motywuje i sprawia mi dużo radości. Dziękuję!

Etykiety

5 powodów absurd Afryka aids Alex Kava alkoholizm Amazonia anioły antyutopia artykuły Austria Baczyński baśń bezdomność blogerzy blogowe akcje blogowe dyskusje broń biologiczna Carlos Ruiz Zafón Chiny choroby psychiczne ciekawostki cytaty czas wolny Dary Anioła debiut demony depresja design detektyw Diabelskie Maszyny diabły dla młodszych czytelników druga wojna światowa drugi koniec smyczy dzieciństwo dziennikarstwo Dziki Zachód ebooki fantastyka film 2013 film 2014 giełda gladiatorzy Gone gościnnie historia homoseksualizm horror humor informatyka Jacek Piekara Jack London Japonia John Green Joy Jutro katastrofa klasyka klasztor komiks komputery konie konkursy kot kowboje Kozacy kreatywnie kryminały księgarnie kynologia legendy lifestyle listy literatura erotyczna literatura kobieca literatura obyczajowa Londyn Magda magia malarstwo malowanie po numerach medycyna miasto miłość mitologia skandynawska mitologia słowiańska morderstwo morze nałogi narkotyki narracja pierwszoosobowa natura Neil Gaiman newsy Niemcy niepełnosprawność Norwid nowela nowotwór Nowy York ogień opowiadania Orzeszkowa pamiętnik paranormal romance pasja Peru pies pisarze podróże podsumowania 2015 poezja pogaduchy z pisarzami polscy autorzy Polska popołudnia z klasyką popularnonaukowe porwanie post-apo powieść młodzieżowa powieść psychologiczna powieść tendencyjna powstanie pozytywizm Pratchett prawdziwa historia Prus przemyt przepisy przygoda przyjaźń radość renesans rodzeństwo rodzina romans romantyzm Rosja RPA samobójstwo samoloty sąd schizofrenia sen sensacja serwisy SF smoki Sophie Hannah starość steampunk Stephen King stosik Suzanne Collins szamanizm śmierć tajemnica Teksas thriller top 10 Toruń trauma Tsavo Uczta Wyobraźni urban fantasy USA Verne wakacje wampiry Wielka Brytania wiersze wieś wikingowie wilkołaki Włochy wojna wojsko wolność wspomnienia wyspa wywiad XIX wiek XX wiek zagraniczni autorzy zaniki pamięci zdolności paranormalne zima zjawiska paranormalne zombiaki zwiadowcy zwierzęta żegluga